أبو علي سينا
مقدمه 14
رگشناسى يا رساله در نبض ( فارسى )
موسيقى حكايت مىكند . و امّا استادان و معاصران ابن سينا مانند ابو عبد اللّه الناتلى و اسماعيل الزاهد و ابو منصور حسن بن نوح القمرى و ابو سهل عيسى بن يحيى المسيحى الجرجانى و على بن عباس المجوسى صاحب كامل الصناعة الطبيّة و ابو الحسن كوشيار جيلى و ابو الخير حسن بن بابا بن سوار بن بهنام ، و احمد بن عبد الجليل سجزى و ابو ريحان بيرونى و ابو الفرج عبد اللّه بن الطيب الفيلسوف البغدادى ، با وجود اينكه همگى از مشاهير فلاسفه و اطباء و علماء رياضى هستند ، مع الوصف نه در پزشكى و نه در فلسفه هيچ يك بپايهء ابن سينا نمىرسند . امّا يگانه شخصى در تاريخ كه هم در رشتهء پزشكى بالاترين متخصص است كه بالاستحقاق در شمار دو سه نفر ناموران تاريخ ( پزشكى مانند ابقراط و جالينوس و رازى ) بشمار مىآيد ، و محقّقان فن اگر وى را پس از آن سه نفر ياد مىكنند براى اينست كه زماناً مؤخر بوده ، و گر نه از نظر خدمت بفرهنگ و پيشرفت دادن فنّ پزشكى مطلقا حق تقدّم دارد ابن سينا است . و نيز همو كسى است كه در فلسفه اگر دو سه نفر مانند سقراط و افلاطون و ارسطو و فارابى را ياد كنند لااقل در عرض آنان وى را نيز ياد مىكنند ، و در اين رشته نيز حق اينست كه نسبت به ديگران اولويّت دارد . پس در نتيجه ابن سينا كسى است كه در وى جمع آمده است بزرگترين و نامىترين دانشمند پزشكى ، و بزرگترين و كاملترين فيلسوف تاريخ . و آثار قلمى ابن سينا دو بخش مىشود . بخش نخستين - تصنيفاتى كه بلا شك ابتكار و اختراع خود اوست